Kiểm tra thông tin quy hoạch trước khi mua đất là bước quan trọng, giúp người dân hạn chế rủi ro pháp lý và tránh thiệt hại tài chính.
Trước khi xuống tiền mua đất, nhiều người thường quan tâm đến vị trí, giá bán, diện tích, khả năng sinh lời nhưng lại bỏ qua yếu tố quan trọng là thông tin quy hoạch. Trên thực tế, một thửa đất dù có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn có thể nằm trong khu vực quy hoạch làm đường, công trình công cộng, khu dân cư mới hoặc dự án hạ tầng.
Quy hoạch là công cụ để Nhà nước định hướng phát triển không gian đô thị, khu dân cư, công trình công cộng và hệ thống hạ tầng. Nếu thửa đất nằm trong khu vực quy hoạch, quyền sử dụng đất của người dân có thể bị hạn chế. Một số trường hợp không được chuyển mục đích sử dụng, không được xây dựng mới hoặc có nguy cơ bị thu hồi khi Nhà nước triển khai dự án.
Vì vậy, việc kiểm tra quy hoạch trước khi mua bán không chỉ giúp người dân tránh tranh chấp, rủi ro pháp lý mà còn bảo vệ giá trị tài sản về lâu dài.
Kiểm tra tại cơ quan quản lý đất đai
Cách kiểm tra truyền thống nhưng có độ chính xác cao là liên hệ trực tiếp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Người dân có thể đến UBND cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh địa phương để đề nghị cung cấp thông tin quy hoạch đối với thửa đất dự định mua.
Khi đi kiểm tra, người dân nên mang theo bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, căn cước công dân và các thông tin liên quan đến thửa đất như số tờ, số thửa, địa chỉ. Cán bộ chuyên môn sẽ tra cứu hồ sơ, đối chiếu dữ liệu quản lý đất đai và thông tin quy hoạch tại địa phương.
Ưu điểm của cách này là thông tin có độ tin cậy cao, có thể được sử dụng khi thực hiện các thủ tục liên quan. Tuy nhiên, người mua có thể mất thời gian di chuyển, nhất là khi thửa đất ở xa hoặc cần kiểm tra nhiều vị trí khác nhau.
Tra cứu qua cổng thông tin của địa phương
Hiện nhiều địa phương đã xây dựng cổng thông tin điện tử về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Người dân có thể truy cập website của cơ quan quản lý đất đai, nhập số tờ, số thửa hoặc địa chỉ để tra cứu thông tin cơ bản.
Kết quả tra cứu thường thể hiện vị trí thửa đất trên bản đồ, loại đất, khu vực quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch hạ tầng có liên quan. Đây là cách phù hợp khi người mua muốn kiểm tra sơ bộ trước khi đi xem đất hoặc cần so sánh nhiều khu vực.
Tuy nhiên, người dân không nên chỉ dựa vào kết quả tra cứu trực tuyến để quyết định giao dịch. Trong một số trường hợp, dữ liệu trên hệ thống có thể chưa được cập nhật kịp thời, nhất là tại những khu vực đang điều chỉnh quy hoạch hoặc có dự án mới được phê duyệt.
Dùng ứng dụng, bản đồ quy hoạch trực tuyến
Ngoài website chính thức, hiện nay có nhiều ứng dụng và bản đồ quy hoạch trực tuyến hỗ trợ người dân kiểm tra thông tin đất đai. Một số ứng dụng cho phép định vị trực tiếp vị trí thửa đất khi người mua đi khảo sát thực tế.
Cách này khá thuận tiện, giúp người dân kiểm tra nhanh khu đất có nằm trong hành lang an toàn giao thông, đất công trình công cộng, khu vực mở đường hoặc khu vực có dự án treo hay không.
Dù vậy, người dân cần thận trọng khi sử dụng các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Thông tin từ các nền tảng này chỉ nên xem là nguồn tham khảo ban đầu. Để bảo đảm chắc chắn, người mua vẫn nên xác minh lại tại cơ quan có thẩm quyền ở địa phương.
Không nên chỉ kiểm tra một nguồn
Khi mua đất, người dân nên kết hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau, gồm tra cứu trực tuyến, xem hồ sơ pháp lý do bên bán cung cấp và xác minh trực tiếp tại cơ quan quản lý đất đai. Việc kiểm tra chéo giúp hạn chế tình trạng mua phải đất đang vướng quy hoạch, đất có tranh chấp hoặc đất không phù hợp mục đích sử dụng.
Người mua cũng cần đọc kỹ loại quy hoạch liên quan đến thửa đất. Có trường hợp đất nằm trong định hướng quy hoạch dài hạn nhưng chưa có kế hoạch thu hồi cụ thể, người dân vẫn có thể sử dụng trong một thời gian nhất định. Ngược lại, nếu khu vực đã có quyết định triển khai dự án, kế hoạch thu hồi đất hoặc thông báo liên quan, người mua cần cân nhắc kỹ trước khi giao dịch.
Ngoài ra, cần yêu cầu bên bán cung cấp đầy đủ giấy tờ pháp lý như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trích lục bản đồ, văn bản xác nhận thông tin quy hoạch nếu có. Những giấy tờ này là cơ sở quan trọng để đánh giá tình trạng pháp lý của thửa đất và hạn chế rủi ro sau khi mua bán.
Việc kiểm tra quy hoạch không mất quá nhiều chi phí nhưng có thể giúp người dân tránh thiệt hại lớn. Trước khi ký hợp đồng đặt cọc hoặc công chứng chuyển nhượng, người mua nên chủ động xác minh thông tin thửa đất để bảo vệ quyền lợi của mình.
Nguồn: laodong.vn