Từ năm 2026, người dân, doanh nghiệp khi làm thủ tục thế chấp, xóa thế chấp sẽ không cần phải ghi trực tiếp thông tin trên giấy chứng nhận (sổ hồng) mà được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai.
Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) vừa có văn bản gửi Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, nhằm hướng dẫn triển khai quy định mới về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.
Theo đó, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 254/2025 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành luật Đất đai có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2026 đã quy định: Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất quy định tại điểm b khoản 1 điều 133 của luật Đất đai thì được cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không phải xác nhận trên sổ hồng đã cấp.
Hiện nay, Bộ Tư pháp đang chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất tại Nghị định số 99/2022 về đăng ký biện pháp bảo đảm để đảm bảo sự đồng bộ với quy định nêu trên của Nghị quyết số 254/2025.
Cũng theo Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, việc sử dụng biểu mẫu, lập hồ sơ đăng ký thế chấp, chứng nhận nội dung đăng ký thế chấp trên phiếu yêu cầu đăng ký và các nội dung liên quan khác về đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất tiếp tục thực hiện theo quy định của Nghị định số 99/2022 cho đến khi Chính phủ ban hành nghị định có nội dung sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế.
Ông Mai Văn Phấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai cũng đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, đối với trường hợp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai thì cập nhật nội dung đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai, không thực hiện việc xác nhận thay đổi trên sổ hồng đã cấp.
Đối với trường hợp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất chưa có trong cơ sở dữ liệu đất đai, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố chỉ đạo Văn phòng đăng ký đất đai trên cơ sở hồ sơ đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, thực hiện việc tạo lập cơ sở dữ liệu về quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo hướng dẫn của Cục Quản lý đất đai, làm cơ sở cập nhật nội dung đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai.
Trao đổi với Thanh Niên Online, lãnh đạo một Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại TP.HCM cho hay, về hồ sơ thủ tục vẫn không có gì thay đổi. Đối với hộ gia đình, cá nhân, hồ sơ đăng ký thế chấp, xóa thế chấp vẫn nộp ở các chi nhánh, trong khi doanh nghiệp sẽ nộp hồ sơ ở Văn phòng đăng ký đất đai.
Tuy nhiên, với chính sách mới này, người dân doanh nghiệp và cả cơ quan quản lý nhà nước sẽ được hưởng lợi rất lớn do thời gian giải quyết hồ sơ đăng ký thế chấp hoặc xóa thế chấp sẽ rất nhanh, gọn và lẹ khi tất cả đều được làm trên không gian mạng. Với cách làm mới này, hồ sơ chưa đến một ngày đã giải quyết xong, trong khi hiện nay nhiều nơi phải mất mấy ngày mới xong, nhanh nhất cũng phải một ngày.
"Hiện nay có nhiều trường hợp người dân phải đi vay bên ngoài để đáo hạn nên làm sớm ngày nào là dân mừng ngày đó. Đối với doanh nghiệp, hồ sơ làm nhanh giúp cho giải ngân cũng vì thế nhanh hơn", vị này cho hay.